“Artık IT Okumayın” Diyenlere Neden Katılmıyorum?

Yapay zekâ kod yazabiliyor diye programcıya ihtiyaç kalmadığı söyleniyor. Oysa kodun çalışması, istenen işin eksiksiz yapıldığı anlamına gelmiyor. Piyasada en çok bilgi işlemciler ve programcılar hedef gösteriliyor; ben ise yapay zekânın hepimizin koltuğunu salladığını düşünüyorum.

Üç ayrı web sitesini tek bir ortak veri tabanına bağlayacağınızı düşünün. Her sitenin farklı bir veri yapısı, kullanıcı yetkileri ve çalışma mantığı olabilir. Mevcut kayıtları ortak bir düzene taşımak, çakışmaları çözmek ve üç sitenin de aynı veriyi doğru okuyup güncellemesini sağlamak gerekir. Bir siteyi çalıştırmak, bu bütünün doğru kurulduğunu göstermeye yetmez.

Yapay zekâ ilk sitenin kodunu düzenleyip onu çalışır hâle getirebilir. Fakat diğer iki sitenin aynı tabloları nasıl kullandığını incelemeyi atlayabilir. İlk sitede sorunsuz görünen bir değişiklik, ikinci sitenin kayıtlarını bozabilir veya üçüncü sitenin veri yazmasını engelleyebilir. Siz “Diğer iki siteyi de kontrol ettin mi?” diye sormazsanız, bu eksiklik gözden kaçabilir.

💻 Programcının Değeri Bu Sorularda

Programcı burada yalnızca kod yazmaz. Üç sistemin birbirine nasıl bağlı olduğunu düşünür. Veri kaybı olmadan geçişin nasıl yapılacağını, hangi kullanıcıların hangi kayıtlara erişeceğini ve bütün sitelerin yeni yapıyla çalışıp çalışmadığını sorgular. “Bu çözümü neden seçtin? Bir tabloyu değiştirince diğer sitelere ne oluyor? Gerçekten hepsini denedin mi?” diye sorar.

Ben “Yapay zekânın dilinden programcı anlar” derken bunu kastediyorum. Teknik bilgi, yapay zekânın verdiği cevabın arkasındaki varsayımları görmeyi kolaylaştırır. Programcılık eğitimi; problemi parçalara ayırmayı, neden-sonuç ilişkisi kurmayı ve hatanın kaynağını aramayı öğretir. Yapay zekâdan yararlanırken bu becerilerden hâlâ faydalanıyoruz.

Bu nedenle gençlere “IT okumayın, programcılık okumayın” denmesini doğru bulmuyorum. Yapay zekâ bu alanlardaki çalışma biçimini değiştirebilir. Onu iyi kullanabilen, ürettiği işi sorgulayabilen ve sistemi bir bütün olarak anlayabilen insanlara duyulan ihtiyacı ise göz ardı edemeyiz.

📂 Ben Dış Ticarette Bunun Bir Örneğini Yaşadım

Çalıştığım firmada dış ticaret departmanındayım. Yatırım teşvik belgelerine bakan arkadaşımız işten ayrıldı ve yerine eleman alınmadı. Belgeleri incelemeye başladığımızda birçok sorunla karşılaştık. Kiminin süresi bitmek üzereydi, kimisinde yatırım tamamlanmamıştı. Bu dosyaların ele alınması ve işlemlerin ilerletilmesi gerekiyordu.

Yapay zekâyla birlikte bu süreci yürüttük. Özellikle E-TUYS sistemini kullanma konusundaki performansını mükemmel buldum. Sistemi kullanarak işlemleri ilerletmemizde bize doğrudan yardımcı oldu. Belgeleri revize ettik, kapama başvurularını yaptık ve yatırımı tamamlanmamış olan belgeyi iptal ettik. Sanki kırk yıldır bu işi yapan bir çalışma arkadaşıyla ilerliyormuşuz gibi hissettik.

“Hiç hata olmadı mı?” derseniz, eksik evrak oldu. Onları da daha sonra tamamladık. E-TUYS’u başarıyla kullanması, dosyadaki her belgenin eksiksiz olduğu anlamına gelmiyordu. Dosyaları takip etmek, eksikleri tamamlamak ve işin sonuca ulaşması için zaman ayırmak yine bize düştü.

🤖 Değişim Diğer Departmanlarda da Yaşanıyor

Piyasada yapay zekâ konuşulurken çoğu zaman yalnızca bilgi işlemciler ve programcılar hedef gösteriliyor. Oysa hepimizin koltuğu sallantıda. Bizim firmada yatırım teşvik belgelerine bakan kişi ayrıldı ve yerine eleman alınmadı. Onun yürüttüğü işi dış ticaret ekibi olarak yapay zekâ ile üstlendik. Bu örnek, değişimin yalnızca yazılım alanında yaşanmadığını gösteriyor.

Pozisyon boş kaldı ama iş ortadaydı. Belgeleri revize ettik, başvuruları takip ettik ve eksik evrakı tamamladık. Yapay zekâ bu işi üstlenmemizi mümkün kıldı; süreci takip etmek ve ona zaman ayırmak yine bize düştü.

🎯 İyi Kullanmak İçin İşi Anlamak Gerekiyor

Bence yapay zekâyı verimli kullanmak, işi açıkça tarif edebilmek ve çıkan sonucu değerlendirebilmekle başlıyor. Bir programcı üç sitenin birlikte çalıştığını kontrol etmeli. Bir dış ticaret çalışanı da dosyada neyin tamamlandığını, neyin beklediğini ve sonraki adımın ne olduğunu takip etmeli.

Bu yüzden gençlere korku vermek yerine mesleklerini öğrenmelerini ve yapay zekâyla çalışmayı da bu öğrenmenin parçası hâline getirmelerini söylemeliyiz. Yapay zekâ güçlü işler yapabiliyor. Ondan verim almak için yine birinin soruları sorması, gerektiğinde itiraz etmesi ve yapılan işin sorumluluğunu taşıması gerekiyor.

Siz kendi departmanınızda nasıl bir değişim yaşıyorsunuz? Yapay zekâ hangi işleri üstlenmenizi kolaylaştırdı ve hangi aşamalarda sizin bilginize ihtiyaç duydu? Yorumlarda paylaşın.